ระบบ Augment ซึ่งเป็นความสามารถเสริมในเกม Final Fantasy XII ทั้งในเวอร์ชันดั้งเดิมและฉบับปรับปรุงอย่าง The Zodiac Age โดยผู้เล่นสามารถปลดล็อกทักษะเหล่านี้ผ่าน License Board เพื่อเพิ่มค่าสถานะ ปรับปรุงประสิทธิภาพของไอเทม และเพิ่มอัตราการฟื้นฟูพลังเวท ตัวเลือกในการพัฒนาตัวละครจะมีความแตกต่างกันไปตามระบบ Jobs ของแต่ละเวอร์ชัน ซึ่งส่งผลต่อการวางแผนเลือกซื้อความสามารถให้เหมาะสมกับสายอาชีพ นอกจากนี้ ข้อมูลยังครอบคลุมถึงวิธีการใช้ Espers และ Quickenings เพื่อเข้าถึงพื้นที่ลับบนกระดานทักษะที่ปกติไม่สามารถเข้าถึงได้ การปรับแต่งทีมอย่างอิสระผ่านการรีเซ็ตระบบช่วยให้ผู้เล่นสามารถทดลองกลยุทธ์ที่หลากหลายเพื่อเพิ่มความได้เปรียบในการต่อสู้ได้อย่างเต็มที่ ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาตัวละครในเกมภาคนี้
ระบบ License Board ใน Final Fantasy XII มีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญจากภาคดั้งเดิม (PS2 ปี 2006) ไปสู่เวอร์ชัน Zodiac (International Zodiac Job System และ The Zodiac Age ) โดยเน้นที่การเปลี่ยนจากระบบที่ตัวละครทุกคนเหมือนกันไปสู่ระบบที่เน้น ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ดังนี้:
- โครงสร้างของบอร์ดและความเป็นเอกลักษณ์ของตัวละคร
- ภาคดั้งเดิม (Universal Access): ตัวละครทั้ง 6 คนจะใช้ License Board แผ่นเดียวกันที่เหมือนกันทุกประการ แม้จะเริ่มในตำแหน่งที่ต่างกันตามอุปกรณ์เริ่มต้น แต่ในที่สุดตัวละครทุกตัวจะสามารถเรียนรู้ทักษะ มนตรา และใส่อุปกรณ์ได้ทุกอย่างในเกม ทำให้ขาดเอกลักษณ์เฉพาะตัวในช่วงท้ายเกม (Character Homogenization)* เวอร์ชัน Zodiac (Job Specialization): ระบบบอร์ดเดียวถูกแทนที่ด้วย บอร์ด 12 รูปแบบตามจักรราศี ซึ่งแต่ละบอร์ดจะแทนอาชีพที่แตกต่างกัน (เช่น Knight, White Mage, Black Mage) ตัวละครจะต้องเลือกอาชีพและจะสามารถใช้ได้เฉพาะความสามารถที่มีบนบอร์ดของอาชีพนั้นๆ เท่านั้น
- ในภาค International Zodiac Job System (IZJS) ตัวละครจะเลือกได้เพียง 1 อาชีพถาวร * ในภาค The Zodiac Age (TZA) ตัวละครสามารถเลือกได้ 2 อาชีพ ทำให้เกิดการผสมผสานทักษะ (Dual-Job Synergy) เช่น การสร้างตัวละคร “Paladin” จากการผสม Knight และ White Mage
- ระบบควิกเคนนิ่ง (Quickening / Mist Knack)
- ภาคดั้งเดิม: การปลดล็อก Quickening จะช่วย เพิ่มค่า MP สูงสุด ของตัวละคร (สูงสุด 3 เท่า) และแม้ว่าช่อง Quickening ที่ถูกเลือกไปแล้วจะหายไปจากบอร์ดตัวละครอื่น แต่เนื่องจากมีช่องทั้งหมด 18 ช่องบนบอร์ด ทุกตัวละครจึงสามารถเรียนรู้ Quickening ได้ครบทั้ง 3 ระดับ* เวอร์ชัน Zodiac: ระบบเปลี่ยนไปใช้ เกจ Mist Charge แยกจาก MP บนแต่ละบอร์ดอาชีพจะมีช่อง Quickening 4 ช่อง แต่ตัวละคร เลือกปลดล็อกได้เพียง 3 ช่องเท่านั้น เมื่อปลดช่องที่สามแล้ว ช่องที่สี่จะหายไปทันที นอกจากนี้ ช่อง Quickening มักทำหน้าที่เป็น “สะพาน” (Bridge) เพื่อข้ามไปเกาะของ License ที่แยกตัวออกไป เช่น บอร์ด Shikari ที่มีอาวุธระดับสูงซ่อนอยู่หลังช่อง Quickening
- บทบาทของอสูรอัญเชิญ (Esper)
- ในเวอร์ชัน Zodiac อสูรอัญเชิญมีความสำคัญเชิงกลยุทธ์มากขึ้น เพราะทำหน้าที่เป็น ตัวปลดล็อก (Bridge) ไปสู่ทักษะหรืออุปกรณ์ระดับสูงที่อยู่นอกพื้นที่บอร์ดหลัก เนื่องจากอสูรแต่ละตนสามารถมอบให้ตัวละครได้เพียงคนเดียวเท่านั้น การตัดสินใจเลือกผู้ครอบครองอสูรจึงมีผลต่อการดึงประสิทธิภาพสูงสุดของอาชีพนั้นๆ ออกมา (เช่น Knight ปลดล็อกมนต์ขาวระดับสูงได้ผ่านอสูร Mateus และ Hashmal)
- การปรับปรุงความยืดหยุ่น (Job Reset)
- ในเวอร์ชันดั้งเดิมและ IZJS การตัดสินใจปลดล็อกบอร์ดถือเป็นผลถาวร แต่ในภาค The Zodiac Age (เวอร์ชันอัปเดตล่าสุด) ผู้เล่นสามารถไปพบ Montblanc เพื่อขอ รีเซ็ต License Board ได้ฟรี โดยจะได้แต้ม LP คืนทั้งหมด รวมถึงอสูรและ Quickening เพื่อนำไปจัดสายการเล่นใหม่ได้ตลอดเวลา
- รายละเอียดปลีกย่อยอื่นๆ
- ต้นทุน LP: ค่าธรรมเนียม LP ในการปลดล็อก License หลายอย่างมีการปรับเปลี่ยนระหว่างเวอร์ชัน โดยในภาค TZA การสะสม LP ทั้งหมดเพื่อผ่านบอร์ดจะใช้แต้มมากกว่าภาคดั้งเดิมอย่างมาก* การกระจายไอเทม: ในบอร์ดดั้งเดิม ทักษะเวทมนตร์และอุปกรณ์จะถูกแบ่งกลุ่มตามทิศ (เช่น อุปกรณ์อยู่ทางใต้ เวทมนตร์อยู่ทางเหนือ) แต่ในบอร์ด Zodiac สิ่งเหล่านี้จะถูกกระจายไปตามความเหมาะสมของแต่ละอาชีพ* Passive Augments: ในเวอร์ชัน Zodiac มีการปรับสมดุลความสามารถเสริม (Augments) เช่น ทักษะ Focus และ Serenity ที่มีพลังรุนแรงขึ้นกว่าภาคดั้งเดิม และจำนวนช่องเพิ่ม HP หรือ Battle Lore ที่มีให้ปลดล็อกในแต่ละอาชีพก็แตกต่างกันอย่างชัดเจน
ในเวอร์ชัน Zodiac อสูรอัญเชิญ (Esper) ทำหน้าที่เป็น “สะพาน” (Bridge) เพื่อข้ามไปปลดล็อกกลุ่มสกิลหรืออุปกรณ์ที่แยกตัวเป็นเกาะอยู่นอกบอร์ดหลัก เนื่องจากอสูรแต่ละตนสามารถมอบให้ตัวละครได้เพียงคนเดียวเท่านั้น การเลือกผู้ครอบครองจึงมีความสำคัญมากในการดึงศักยภาพสูงสุดของอาชีพออกมา
นี่คืออสูรตัวสำคัญที่ช่วยปลดล็อกทักษะระดับสูงที่มักเป็นที่ต้องการ:
- อสูรที่ช่วยปลดล็อกเวทมนตร์สายสนับสนุนและรักษา
- Hashmal (ฮัชมาริม): มีความสำคัญมากสำหรับ Knight เพื่อปลดล็อกมนต์ขาวระดับสูงอย่าง Curaja, Bravery, Faith และ Confuse ซึ่งช่วยให้ Knight กลายเป็นตัวฮีลสำรองที่ยอดเยี่ยม* Chaos (เคออส): จำเป็นอย่างยิ่งสำหรับ Monk ในการเข้าถึงมนต์ขาวระดับสูง เช่น Holy, Esunaga, Protectga และ Shellga * Mateus (มาเทอุส): ช่วยให้ Knight เริ่มใช้เวทมนตร์รักษาในช่วงกลางเกมได้ เช่น Curaga, Esuna, Cleanse และ Regen * Famfrit (ฟามฟริต): สำคัญมากสำหรับ Machinist เพราะจะปลดล็อก Time Magick ระดับ 8, 9 และ 10 (Hastega, Reflectga, Slowga, Graviga) ทำให้ Machinist มีบทบาทสนับสนุนทีมได้มากขึ้น* Zodiark (โซดิอาร์ก): ช่วยให้ Monk ปลดล็อกมนต์ขาวขั้นสูงสุดอย่าง Renew (ฟื้นพลังเต็มและชุบชีวิตทั้งปาร์ตี้)
- อสูรที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการโจมตีและความเร็ว
- Ultima (อัลเทม่า): เป็นอสูรที่แย่งชิงกันมากที่สุดตัวหนึ่ง เพราะช่วยปลดล็อก Swiftness (ลดเวลาชาร์จ) ช่องที่ 2 และ 3 ให้กับ Monk หรือปลดล็อก Swiftness ให้กับอาชีพอย่าง Foebreaker นอกจากนี้ยังให้สกิล Telekinesis กับ Knight และ Black Mage เพื่อโจมตีศัตรูบินได้ด้วย* Cúchulainn (คุคลัน): สำคัญมากสำหรับ Red Battlemage เพื่อปลดล็อกเวทมนตร์โจมตีระดับสูงอย่าง Firaga, Thundaga และ Blizzaga ส่วน Shikari จะใช้เพื่อปลดล็อก Protectga และ Shellga* Shemhazai (เชมฮาไซ): มีประโยชน์มากสำหรับ Archer เพื่อให้สามารถสวมใส่ Heavy Armor ระดับสูงสุด (10, 11, 12) ได้ ซึ่งช่วยเพิ่มพลังโจมตีทางกายภาพอย่างมาก
- อสูรที่ช่วยเสริมความอึดและค่าพลัง
- Exodus (เอกโซดัส): ช่วยเพิ่ม HP+500 ให้กับ Bushi ซึ่งเป็นอาชีพที่มีพลังชีวิตค่อนข้างน้อย หรือเพิ่ม HP+350 ให้กับ Knight* Zeromus (เซโรมุส): ช่วยให้ Red Battlemage ปลดล็อก Channeling (ลดการใช้ MP) หรือมอบทักษะตัดกำลังศัตรูที่สำคัญอย่าง Addle และ Shear ให้กับ Time Battlemage
ข้อควรระวัง: การตัดสินใจเลือกอสูรควรพิจารณาจาก Job ที่สอง ของตัวละครด้วย เพราะหาก Job ที่สองสามารถเข้าถึงสกิลนั้นได้เองอยู่แล้ว การใช้อสูรตัวนั้นบนบอร์ดแรกอาจเป็นการเสียของโดยเปล่าประโยชน์ ท่านสามารถไปพบ Montblanc เพื่อรีเซ็ตบอร์ดและจัดสรรอสูรใหม่ได้หากไม่พอใจกับการเลือกเดิม
