แม้ร่างกายมนุษย์จะมีความสามารถในการฟื้นฟูตัวเองได้อย่างน่าทึ่ง เช่น การสมานแผลที่ผิวหนังหรือการเชื่อมกระดูกที่หัก แต่ฟันกลับเป็นอวัยวะที่เมื่อเสียหายแล้ว ไม่ว่าจะเป็นจากฟันผุรุนแรงหรือการหลุดออก ก็ไม่สามารถงอกกลับมาได้เอง ทำให้การค้นหาวิธีปลูกฟันใหม่โดยไม่ต้องใช้วิธีการผ่าตัดเป็นเป้าหมายสูงสุดของทันตแพทย์มาอย่างยาวนาน
ล่าสุด นักวิจัยในญี่ปุ่นได้ค้นพบแนวทางแก้ไขที่พลิกโฉมวงการ โดยระบุว่ายีนชื่อ uterine sensitization–associated gene-1 (USAG-1) มีบทบาทในการยับยั้งการเจริญเติบโตของฟันในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็ก จากการทดลอง พวกเขาพบว่าการยับยั้งปฏิกิริยาระหว่างโปรตีนที่สร้างจาก USAG-1 กับโมเลกุล bone morphogenetic protein (BMP) สามารถกระตุ้นให้ฟันงอกขึ้นมาใหม่ได้
แนวคิดคือการใช้แอนติบอดีเพื่อกดการทำงานของ USAG-1 ซึ่งจะไป ‘ปลุก’ ตุ่มฟันชุดที่สามที่เชื่อว่ามีอยู่ในขากรรไกรของมนุษย์ให้กลับมาทำงานอีกครั้ง การรักษาแบบนี้จึงมักถูกเรียกว่าเป็นการปลูก ‘ฟันชุดที่สาม’ ต่อจากฟันน้ำนมและฟันแท้ชุดแรกที่ผู้คนมี
เทคนิคนี้ไม่เพียงแต่จะเป็นประโยชน์สำหรับผู้ที่สูญเสียฟันจากอุบัติเหตุหรือการสึกกร่อนเท่านั้น แต่ยังมุ่งเน้นช่วยเหลือผู้ป่วยภาวะฟันไม่ครบแต่กำเนิด (congenital anodontia) โดยมีเป้าหมายให้ฟันใหม่ที่งอกขึ้นมามีความแข็งแรงเทียบเท่าฟันแท้ ผู้ป่วยกลุ่มแรกที่เข้ารับการทดลองคือผู้ชายวัย 30-64 ปีที่ฟันหายไปอย่างน้อยหนึ่งซี่ และขั้นตอนต่อไปจะทดลองกับเด็กเล็กอายุ 2-7 ปีที่มีฟันหายไปอย่างน้อยสี่ซี่ เพื่อทดสอบในผู้ป่วยที่มีปัญหาฟันไม่ครบตั้งแต่เกิด
นักวิจัยหวังว่าการรักษาจะกระตุ้นการงอกของฟันเฉพาะในตำแหน่งที่ขาดหายไปเท่านั้น เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาฟันซ้อนหรือดันฟันแท้ซี่อื่นออก การปลูกฟันใหม่ด้วยการฉีดหรือรับประทานยาอาจฟังดูเหมือนนิยายวิทยาศาสตร์ แต่หากการยับยั้งโปรตีนบางชนิดเพียงพอที่จะทำให้ ‘โรงงานผลิตฟัน’ ของร่างกายกลับมาทำงานได้อีกครั้ง นี่อาจเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่จะทำให้เรื่องฟันปลอมกลายเป็นอดีตไปเลยก็เป็นได้
🏷️ หมวดหมู่: Hackaday Columns, Medical Hacks, dentistry, medical hacks, protein, teeth, tooth
🔗 อ่านบทความฉบับเต็ม: hackaday
