อาณาจักรชินชา (ประมาณปี ค.ศ. 1000-1400) ซึ่งตั้งอยู่ตามแนวชายฝั่งทางใต้ของเปรู เคยเป็นหนึ่งในอาณาจักรที่ร่ำรวยและทรงอิทธิพลที่สุดในยุคนั้น ก่อนที่จะล่มสลายลงภายใต้อาณาจักรอินคาและสเปน นักวิทยาศาสตร์ต่างสงสัยมานานถึงรากฐานของความรุ่งเรืองนี้ และในที่สุดก็ได้คำตอบที่น่าประหลาดใจว่า "ขี้นกทะเล" หรือกัวโน คือปัจจัยสำคัญยิ่งยวด
จากการศึกษาล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสาร PLoS ONE ชี้ว่ากัวโนสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวโพดได้อย่างมหาศาล ซึ่งส่วนเกินทางการเกษตรนี้เองที่ช่วยหล่อเลี้ยงเศรษฐกิจของอาณาจักรชินชา ขับเคลื่อนการค้า ความมั่งคั่ง การเติบโตของประชากร และอิทธิพลในภูมิภาค รวมถึงยังช่วยเสริมสร้างพันธมิตรเชิงกลยุทธ์กับอาณาจักรอินคา
Jacob Bongers นักโบราณคดีดิจิทัลจากมหาวิทยาลัยซิดนีย์ ผู้ร่วมเขียนงานวิจัยนี้กล่าวว่า ‘กัวโนจากนกทะเลอาจดูไม่สำคัญ แต่การศึกษาของเราชี้ให้เห็นว่าทรัพยากรอันทรงพลังนี้มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจในแถบเทือกเขาแอนดีส’ เขาเสริมว่า ‘ในวัฒนธรรมแอนเดียนโบราณ ปุ๋ยคืออำนาจ’
นอกจากนี้ เมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว Bongers ยังได้ร่วมเขียนงานวิจัยที่สนับสนุนสมมติฐานว่า ‘แถบหลุมปริศนา’ (Band of Holes) บนภูเขา Sierpe ในเทือกเขาแอนดีส ซึ่งประกอบด้วยหลุมที่เรียงกันอย่างแม่นยำประมาณ 5,200 หลุม อาจเป็นตลาดโบราณขนาดใหญ่ที่สร้างโดยอาณาจักรชินชา ภาพถ่ายทางอากาศตั้งแต่ปี 1930s ได้เผยให้เห็นแถวหลุมยาวนี้ ซึ่งก่อนหน้านี้เคยมีการเสนอแนวคิดว่าเป็นไปเพื่อการป้องกัน การเก็บรักษา หรือการทำบัญชี หรือแม้แต่การรวบรวมน้ำและจับหมอกเพื่อการเกษตร แต่ไม่มีหลักฐานที่ชัดเจนสนับสนุน จนกระทั่งการค้นพบใหม่นี้
🏷️ หมวดหมู่: Science, archaelogy, Chincha Kingdom, Ecology, guano
🔗 อ่านบทความฉบับเต็ม: Arstechnica
